Kordon kanı nedir?
Annenin karnındaki bebek ile anne arasındaki besin ve oksijenalışverişi annenin rahim duvarına yapışmış kabaca bir damarsal ağyapısı olarak tanımlanabilen plasenta (halk arasında bebeğin eşiolarakta isimlendirilir) denilen yapı tarafından sağlanır.

Bebeğingöbek kordonu bu plasentaya bağlıdır. Doğumun tamamlanmasından sonraplasenta denilen bu yapının görevi bittiğinden, doğumu takiben plasenta rahim duvarına yapıştığı yerden ayrılarak rahimin dışınaatılır. "Kordon kanı" adı verilen kan, bebeğin doğumundan sonra göbekkordonu içinde kalan kandır. Yapılan araştırmalarda kordon içinde kalanbu kanının çeşitli hastalıkların tedavisinde önemi bir görevi olduğubulunmuştur. Bu önemli görevi üstelen hücrelere kök hücre diyoruz ve bebeğin kordon kanı, "kök hücreler" açısından oldukça zengin bir kaynaktır.

Kök hücre nedir?
Kök hücreler, bir çok dokuda bulunan ve değişerek vücudun diğer dokularını oluşturma yeteneğine sahip bir grup hücredir.

Kök hücreler ;
-doku ve organlara oksijen ve karbondioksit taşıyan eritrositlere (alyuvar),
-vücudun bağışıklık sistemini oluşturan lökositlere (akyuvar),
- kanın pıhtılaşmasını sağlayan trombositlere,

-kemik,
-kıkırdak,
-damar duvarı,
-bazı sinir sistemi destek hücreleri,
- kalp kası,
-böbrek hücrelerine farklılaşabilir.
Kök hücrelerin vücuttaki diğer tip hücrelere farklılaşma özelliğinin keşfedilmesi ile birlikte bu hücrelerin ;

-kanser,
-özellikle kemik iliği hastalıklarında (lösemilerde)
-felç,
-Parkinson,-Alzheimer,
- omurilik zedelenmeleri,
-kalp ve birçok genetik kaynaklı hastalıkların tedavisinde kullanılabileceği fikri ortaya çıkmıştır.
Günümüzde kök hücreler özellikle kemoterapi ve/veya radyoterapi görenkanser hastalarının kan ve bağışıklık sistemini yeniden canlandırmakiçin kullanılmaktadır.
-Lenfomalar
- Aplastik anemiler (kemik iliğinde hücre üretiminin olmaması)
- Orak hücreli anemi
- Talasemi
-Amegakaryositik trombositopeni
- Nöroblastom
- Bazı bağışıklık yetmezlikleri gibi durumlarda kullanılır.

Kordon kanından veya kemik iliğinden elde edilebilen kök hücreler vücudun "kaynak" hücreleridir.

Kordon kanı kök hücrelerinin diğer tip kök hücrelere göre avantajları nelerdir?

Kordon kanı kök hücreleri elde edilebilecek en genç kök hücreleridir.
Bunlar saklanmak için dondurulduklarında yaşlanma ve yıpranma süreçleride durdurulmuş olur. Kordon kanı kök hücrelerinin kemik iliği kökhücrelerine göre üreme hızı daha fazladır.
Kemik iliği nakli içinalıcı ile verici arasında çoğunlukla tam bir doku (HLA) uyumu olmasıgerekir. Kök hücrelerin bağışıklık red cevapları henüz tam olarakgelişmediğinden kordon kanı naklinde tam bir uyum olmasa da başarısağlanabilir. Bu özellik aile bireyleri arasında kordon kanı nakligerçekleştirilmesine olanak sağlar.
Saklanan kordon kanındaki kökhücreler, gerekli olduğu durumda hemen kullanılabilecek haldedir. Budurum, hastalıkların ilerlemesini önleyebilmek için en kısa süredetedavinin zorunlu olduğu durumlarda önem kazanır.
Bu yüzdenkordondaki bu kan doğumdan hemen sonra uygun şartlarda alınıp,özelkoşullarda dondurulup yıllarca saklanabilmektedir.Bunu saklayan kordonkanı bankası dediğmiz kuruluşar vardır.Bu kurluşlar belirli ücretlerkarşılığnda bu kanı dondurup,gerektiğinde çözülüp kullanmak üzeresaklayan kuruluşlardır.Gerektiğinde bu değerli kök hücreleri çözülerekkullanılabilir.

Kökhücreler sadece doğumda toplanabildikleri için toplama işlemini uzmanhekimler tarafından yapılır, toplanma sonrası işlemlerin uzmankişilerce yürütülmesi ve örneklerin uygun koşullarda saklanmasıgerekir. İlk kordon kanı nakli 1988 yılında gerçekleştirilmiştir. 1995yılından itibaren dünyada kordon kanı bankaları yeni doğanların kordonkanlarının saklanabilmesi için yaygın olarak faaliyete geçirilmiştir.

Kordon kanı saklanması iki sebeple yapılır;

1-Kendiçocuklarının kordon kanına ihtiyacı olan ve/veya ileride ihtiyaçolduğunda kullanılmak üzere bebeklerinin kordon kanını saklamak isteyenaileler için kordon kanı bankasında saklama işlemi yapılır. Ailebelirli bir zamandan sonra saklama işleminden vazgeçerse bu kordonkanı imha edilir, bu durumda aileden ücret alınmaz.

2-Diğerseçenek olarak, kordon kanını saklamak istemeyen ailelerden izinalınarak onların kordon kanları ileride nakil gerektirebilecekbaşkalarının tedavisi için kordon kanı bankası tarafından saklanır. Budurumlarda aileden herhangi bir ücret talep edilmez.

Hangi aileler için bebeklerinin kordon kanını saklamak uygundur?

Kordon kanı saklanmasının kimler için uygun ve gerekli olduğu konusundabilim çevrelerinde henüz tam bir fikirbirliği yoktur. Yeni olan buuygulama ile ilgili olarak iki farklı görüş bulunmaktadır.
Bazıaraştırmacılar sadece ailelerinde ilik nakli gerektirebilecek hastalıköyküsü bulunan ailelerin bebeklerinde bu uygulamanın yapılmasınısavunurken, diğer araştırmacılar kök hücre çalışmalarındaki hızlıgelişimi göz önünde bulundurarak herkesin bu alternatifi kullanmasınıönermektedirler.




Kordon kanının alınması;

Kordonkanı bebek doğar doğmaz ilk 15 dakika içinde, göbek bağı kesildiktensonra göbek bağından alınır. Bu kan, toplanmadığı tüm durumlardaplasenta ile birlikte atıldığından, toplanması normal doğum prosedürünüve bebeği herhangi bir şekilde etkilememektedir. Genelde toplama işlemidoğum esnasında doğumu yaptıran hekim tarafından yapılır. Hem normalyolla hem de sezeryan doğumlarda uygulanabilir.

Sadece birkaç dakika alan kordon kanının toplanması işlemi; basit,tehlikesiz ve acı vermeyen bir uygulamadır. Ne anneye ne de bebeğeherhangi bir zararr verilmeden bu işlem yapılır.

Bilindiğigibi bebek doğduktan hemen sonra göbek kordonu bağlanarak ayrılmaktadırve bu ayrılmadan hemen sonra eğer kordon kanı toplanacaksa plasentayabağlı olan kordonun içindeki kan özel bir sistem yardımı ilepıhtılaşmayı önleyici madde içeren kan torbası içine toplanır.Çoğunlukla yaklaşık 30-60 mililitre kordon kanı alınması yeterliolmaktadır. Araştırmalar çok miktardaki kök hücre örneklerinin nakilsonrası daha başarılı sonuç verdiğini kanıtlamıştır.

Toplanankan 36 saat içinde kordon kanı bankası laboratuvarına gönderilir.Kordon kanı laboratuvarda özel yöntemler ile dondurulur ve sıvı azotiçinde saklanır. Dondurulan hücreler daha sonra gerek duyulduğundaçözülerek tedavide kullanılabilir.

Kordonkanı saklanmasına karar verildiğinde beklenen doğumdan en az 1-2 haftaönce ilgili laboratuvar ile doğumu yaptıracak olan hekime durumbildirilmeli ve gerekli hazırlıkların yapılması sağlanmalıdır. Busayede gerekli malzeme ve belgeler doğum anında hazır bulundurulabilir.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONU;

Eğer mali durumunuz bunu karşılayacak düzeyde ise bu kanın saklanmasını istemek size her zaman avantaj sağlayacaktır.
Burada önemli olan husus bu tip doku örneklerinin saklanmasında gizliliktir.

Butip bir doku örneğinden veya diğer doku örneklerinden sizinorganlarınızın aynı zamanda başka kişilere uyum sağlayabileceğiöğrenilebilinir.Organ mafyasının dünyadaki yeri endişevericidir.Zamanında bir doktor arkadaşımız Oktar Babuna için toplanan örneklerin o zamanki Sağlık bakanımızın durumun vahimiyetini bildirenama yanlış anlaşılan açıklaması bu konu ile ilgilidir.Bu tip örneklerorgan ihtiyacı olan kişinin ;(mesela birinin böbreğe veya karaciğereihtiyacı olduğunu varsayalım,ve doku örnekleri taranarak İstanbul'dakiismi ve adresi belirli olan bir kişiyle uyum sağladığını düşünün) buorganı elde etmek için ,hayatta kalmak için her şeyi yapacaktır.Çokbüyük rakamlar organ mafyasına ödenerek bu organ sağlanmaktadır.Zamanzaman kayıp bazı kişilerin organ mafyası tarafından organları alınarakyok edildiği bilinmektedir.
Hayatta kalma şansı başka birisininkaraciğerini almak olan kişi siz olsanız veya canınızdan çoksevdiğiniz tek çocuğunuz olsa belkide yanlış bir yola düşüp sizdeyanlış fikirlere kapılabilirsiniz,veya bu kişinin başka bir ülkeden çokzengin bir kişi olduğunu ve bu organa ihtiyacı olduğunu düşünürsenizzamanın sağlık bakanının çıkışını anlayabilirsiniz.(ne yazıkki kendisibu konuda gerekli açıklamayı yapamadı vede konu basın arafındançarpıtıldı.

Bebeğinizinkordon kanının saklanması hem ailenizin bireyleri hemde bebeğinizingeleceği açısından önem taşımaktadır,ama bunu yaparken barcodedediğimiz isim ve adres taşımayan özel gizli numaralarla saklanmasısizi oluşabilecek tehlikelerden koruyacaktır.