İnsanları hayvanlardan ayıran karmaşık düşünme gücünü sağlayan beyin, artık büyük bir gizem olmaktan çıktı. Çocukluktan bu yana inandıklarımız meğer söylentilerden ibaretmiş.
100 milyardan fazla nöron içeren ve bu nöronların her birinin, kendi gibi 10 bin nöronla bağlantı kurarak merkezi sinir sistemini yönettiği beyinle ilgili olarak İngiliz Sunday Times gazetesi de çok kapsamlı bir dosya hazırladı. Şimdiye kadar yapılmış bilimsel araştırmaları temel alan bu araştırmada, beyin konusunda “şehir efsanesine” dönüşmüş inanışlardan, çocuk beyninin gelişimine kadar birçok konuya açıklık getiriliyor.
Dahilerin beyni nasıl çalışıyor?
Ünlü ressam ve mucit Leonardo da Vinci, ya da Albert Einstein gibi dehalar, normalden farklı beyin yapılarıyla da diğer insanlardan ayrılıyor. 1955’te ölen ünlü fizikçi Albert Einstein’ın beyni alınarak saklanmıştı. Araştırmalar, diğer insanlara kıyasla, Einstein’ın beynindeki her bir nöron için daha fazla destek hücresi olduğunu ortaya çıkardı. Bu da beynin işlem yeteneğini artırıyordu. Ayrıca Einstein’ın beyninin sol bölümünde matematik yeteneğini sağlayan lob ise, incelenmiş tüm beyinlerdekinden daha büyüktü. Da Vinci ise bir proje üzerinde çalışırken beynin yaratıcılık bölgesi olağanüstü faaliyete geçiyor ve tamamen yenilikçi bağlantılar kurulabiliyordu.
Hesap makinelerinin bile yapmaya zorlandığı işlemleri saniyeler içinde yapabilen ünlü matematik dehası Rudiger Gamm ise, beynindeki uzun süreli hafıza deposunu tam kapasite kullanabiliyordu. Satranç ustalarının da beynin her iki tarafını kullanarak hem mantık hem de yaratıcılık açısından büyük gelişim gösterdikleri bilimsel olarak tespit edildi.
ERKEKLER KADINLARDAN DAHA ZEKİ DEĞİL
Yapılan araştırmalar, ortalama olarak bir erkek beyninin, kadın beyninden daha büyük olduğunu gösteriyor, ancak bilimsel çalışmalar, beyin büyüklüğüyle zeka arasında önemli bir bağlantı olmadığını kanıtladı.
BEYNİ GÜÇLENDİREN GIDALAR
Çok aktif bir organ olan beyin, günlük kalorinin yüzde 20 ila yüzde 30 arası bir bölümünü kendi başına tüketir. Beyninizi korumak için;
Sinirleri koruyan ve beyin fonksiyonlarını düzenleyen omega-3 yağ asitlerinin bol olduğu yağlı balıklar yeyin.
Yeşil biber, turunçgiller, çilek ve brokoli gibi C vitamini depoları; havuç, ıspanak ve kayısı gibi beta-karoten kaynakları kadar, E vitamini açısından zengin olan badem, soya fasülyesi, zeytinyağı ve yapraklı sebzeler de beyni koruyor.
Meyve ve sebzedeki antioksidanlar, beyin hücrelerine zarar veren “serbest radikaller”i etkisiz hale getiriyor.
BUNLARA İNANMAYIN
* Beynimizin yüzde 10’unu kullanırız
Yanlış... Çünkü beyin taramasında kullanılan teknolojik aletler, genellikle beynimizin büyük bölümünü kullandığımızı ortaya koyuyor
* Baskın beyin bölgesi kişiliği belirler
Beyninin sol tarafı baskın olanlar ’mantıklı’, sağ tarafı baskın olanlar ise ’yaratıcı’ olur şeklindeki yaygın inanç aslında yanlış... Çünkü beyin tarama sonuçları, beynin iki tarafının birlikte çalıştığını gösteriyor.
* Yetişkinlikte beynimiz artık değişmez
Öğrenmeyle ortaya çıkan uyarımlar sayesinde nöronlara kan akışı artar böylece ömür boyu beynin etkinliği sürdürülebilir.
Dip Not: Bir alkolik ortalama olarak her gün 60 bin nöronunu kaybeder. Kronik hastalıklar, üzüntü ve tansiyon da nöron ölümünü hızlandırır.
Beyin yaşınızı öğrenin
Kendinizi giderek yaşlanıyor gibi hissettiğiniz anlar olabilir. Ancak bu kimi zaman, gerçek yaşınızdan ziyade, beyin yaşınızla ilgilidir. Yani beyinsel, düşünsel yaşlanma kimi zaman fiziksel yaşlanmadan daha ağır basabilir. Siz de aşağıdaki testi yanıtlayarak, beyin yaşınızı hesaplayabilirsiniz:
1- Arkadaşlarınıza sık sık kaç yaşınızda olduğunuzdan bahsediyor musunuz?
* Evet * Hayır
2- Değişim için çok yaşlı olduğunuza mı inanıyorsunuz?
* Evet * Hayır
3- Daha önce yapabildiğiniz zihinsel aritmatik işlemlerini artık bıraktınız mı?
* Evet * Hayır
4- Yaşınızdan ötürü kendinizi belirli faaliyetlerin (yeni bir meşgale ya da yeni bir iş bulmak gibi) dışında tutuyor musunuz?
* Evet * Hayır
5- Sık sık yaşınızı düşünüp endişeye kapılıyor musunuz?
* Evet * Hayır
6- Hafızanızdan şikayetçi misiniz?
* Evet * Hayır
7- Yere eğilirken vücudunuzda ağrı oluyor mu?
* Evet * Hayır
8- Arada sırada kamburunuzu çıkararak yürüdüğünüzü fark ettiğiniz oluyor mu?
* Evet * Hayır
9- Çok beğenmenize rağmen “genç işi” diyerek bazı giysileri almadığınız oluyor mu?
* Evet * Hayır
10- Hayatın bütün yenilik ve heyecanlarının geride kaldığını ve bundan sonra yaşamınızın sadece rutin bir zorunluluk olarak geçeceğini düşünüyor musunuz?
* Evet * Hayır
DEĞERLENDİRME
Her ”EVET” yanıtı için kendinize 1 puan vererek beyin yaşınızı ölçün:
7-10: Beyin yaşı skorunuz yüksek. Yani olduğunuzdan daha yaşlı hissediyorsunuz. Bunun yanı sıra - belki de bilinçsiz bir şekilde - kendinizi dışarıya yaşlı, hatta yaşlının da ötesinde bir insan olarak yansıtma eğilimindesiniz. Herhangi bir hastalığınız olmadığını varsayarasak, bu davranış biçiminiz, sürekli yaşınızla ilgili yakınmak gibi olumsuz alışkanlıklarınızla ilgili olabilir. Bunları keşfedip ortadan kaldırmaya çalışın.
4-6: Kendinizi yaşlı gibi görme eğilimine sahipsiniz. Yaşınızın tipik özelliği olan belli başlı düşünce kalıpları ve alışkanlıklar beyninizde oluşmaya başlamış. Bunları tespit edip onlardan kurtulun.
0-3: Kendinizi genç hissetme eğilimindesiniz. Ancak yaşınızla doğru orantılı olarak gelecek tecrübeleri ve olgunluğu gerektiği gibi yaşayamazsanız bu kez de çocuğunuzun evden ayrılması ya da işten çıkarılmak gibi bir durum sizde şok etkisi yaratabilir. Bunun sonucunda düşünce yapınız tamamen değişmek zorunda kalır.
hotmail.co.uk
