Ultrasonografi nedir?
Sesdalgalarından yararlanılarak yapılan bir görüntüleme yöntemidir. İnsankulağının duyamayacağı frekansta ses dalgaları problar(ultrasonun insanvücuduna değen kısmı) aracılığıyla vücuda gönderilmekte, organlardanyansıyan ses dalgaları ise cihazın ana gövdesinde bulunan bilgisayarlararacılığı ile görüntü olarak ekrana aktarılmaktadır. Oluşan görüntüfotoğraf kağıdı ya da videoya kaydedilebilmektedir.
Ultrasonografi ne zaman ve nasıl kullanılır?
Tanı amacıyla ultrasonografi bir çok tıbbi durumda kullanılmakla beraber gebelik belki de en sık kullanılma nedenidir.
Vücuttakipek çok organ ultrasonografi ile incelenebilir ki karaciğer, safrakesesi, böbrekler, dalak, tiroid, meme, yumurtalıklar, rahim ve prostatbunlardan bazılarıdır.
Obstetrik(gebeliğe ait) ultrasonografi incelemesi niçin yapılır?
Ensık yapılma nedeni, bebeğinizin normalde olması gerektiği gibi büyüyüpbüyümediğinin belirlenmesidir. Birden fazla bebeğe hamile kalınıpkalınmadığı ve bebeğin duruş pozisyonunu görmek diğer temel nedenlerdir.
Ayrıca,bebeğinizin içinde bulunduğu sıvının yeterliliği veya bebekte doğumsaldefekt (anomali) olup olmadığını belirlemek amacıyla doktorunuzultrasonografi yapabilir ya da bir radyoloji uzmanından yapılmasınıtalep edebilir.
Ultrasonografi incelemesi hasta açısından zor mudur?
Ultrasonografiincelemesi sırasında ağrı hissedilmez. Tetkik süresince karın cildiüzerine jel adı verilen, suda erime özelliği de olan, bir sıvı sürülür.Jel leke bırakmaksızın silmeyle kolaylıkla temizlenebilir. Isıtılmazsasoğukluk hissi verebilir.
Bazıdurumlarda doktorunuz, bebeği veya rahim boynunu daha iyi görmek içinvajina yoluyla özel bir prob kullanarak inceleme yapmayı gerekligörebilir. Bu prob kullanıldığında biraz basınç hissi duyabilirsiniz.Ancak, bu probun boyutu adet kanaması sırasında kullanılan tamponkadardır ve bir spekulumdan daha küçüktür.
Probu vajina içerisine kendiniz de yerleştirebilirsiniz. 
Ultrasonografi incelemesi gebeliğinizi kötü yönde etkilemez.Bebeğe veya anneye bir zarar vermez.
Ultrasonografi incelemesinden önce gebenin yapması gerekli olan hazırlık var mıdır?
Çoğuhastada tetkik öncesi özgün bir hazırlık yapılması gerekmez. Tam birgebelik ultrasonografisi genellikle 30 ile 60 dakika sürer.
Bebeğimi hareket ederken görebilir miyim?
Gebeliktarihinize bağlı olarak bebeğinizin kalp vuruşunu, kol, bacak yadagövde hareketlerini ultrasonografi ile görebilirsiniz. Bebeğinizinhareketleri sizin hissetmenizden haftalar önce ultrasonografi iletespit edilebilir.
Bebeğimin cinsiyetini öğrenecek miyim?
Ultrasonografi ile cinsiyet belirlenmesi mümkündür ancak bazen bebeğinizin duruş pozisyonundan dolayı mümkün olmaya da bilir.
Ultrasonografi incelemesi bebeğinizin normal olduğunu garanti eder mi?
Hayır.Bebekteki defektleri ve anomalileri tespit etmek pek çok değişkenebağlıdır. Örneğin, bebeğinizin boyutları ve duruş pozisyonu bazıanomalilerin ultrasonografi ile görülebilmesine izin vermeyebilir. Bazıanormallikler ise ultrasonografi ile görülemeyecek kadar küçükolabileceği gibi tespit edilemeyebilir de.
Gebelik süresince birden fazla ultrasonografi incelemesine gerek var mıdır?
İlki11-14. haftalarda, ikincisi 22-24. haftalarda olmak üzere genellikleiki defa ayrıntılı ultrasonografi incelemesi yapılmaktadır. Ancak,doktorunuzun uygun gördüğü durumlarda ikiden fazla inceleme yapılmasıgerekebilir.
Doppler ultrasonografi nedir?
Ultrasonografininözel bir şeklidir. Rahim damarları ile bebeğin damarlarınınincelenmesini mümkün kılar. Kan akışı grafik şeklinde ya da renkligörüntü biçiminde gösterilir.
Ağrılı bir yöntem değildir.
İkincidüzey ultrasonografi yapılırken renkli Doppler inceleme yapılmaktadır.Bu incelemeyi genellikle tecrübeli radyologlar ya da perinataloglaryapmaktadır. Yüksek çözünürlüğe sahip cihazlar kullanılmaktadır.
Ultrasonografi güvenli midir?
Tanıamacıyla kullanılan ultrasonografinin, yaygın kullanımına rağmen,günümüze kadar zararlı olduğuna dair bir veri bulunmamıştır.
Hayvanlarüzerinde yapılmış olan çalışmalar tanı amaçlı ultrasonografininkullanımı ile herhangi bir yan etki arasında direk ilişki bulamamıştır.
İlkcihazlar ile gebelik ultrasonografisi yapılmış olan bebekler bu günotuz yaşını aşmıştır. Bu insanların hiçbirinde ultrasonografiye bağlızarar tespit edilmemiştir.
Dr. Alev Kadıoğlu
Yararlanılan Kaynaklar:
- Dr. Alev Kadıoğlu (kişisel röportaj), ALKA Radyolojik Tanı Merkezi, İstanbul
- Amerikan Ultrasonografi Derneği Web sitesi