AMNİOSENTEZ - Anne karnindaki bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan örnek almak
Doğum Öncesi Tanı Yöntemi ( Prenatal Tanı)

Annekarnındaki bebeğin (fetusu) içinde bulunduğu sıvıdan örnekler almak,bu sıvıyı inceleyerek bebeğin sağlığı hakkında bilgiler edinmek içinuygulanan yönteme amniosentez denir.

Bu test bebeğin sahip olabileceği bazı anormalliklerin ve sakatlıkların saptanmasında kullanılır.

Amniosenteztüm gebelere yapılmaz veya önerilmez ,ancak gerekiyorsa yapılır,çünkü az da olsa düşük yapma rizokosu veya mikrop kapma şansı vardır.Bumikrop kapma veya düşük yapma şansı çok çok fazla değildir,ancak veancak 200 gebede bir tane bu tip bir sıkıntı görülebilinir.

Eğer yapılması gerekiyorsaveya öneriliyorsa sağladığı bilgi ve fayda açısından bu rizikolarıalmaya değerdir,son zamanlarda gelişen teknoloji ile yaşanacakproblemler azalmıştır.

Kimlere yapılmalıdır;

-Anne yaşının 35 veya daha üstünde olması (bu yaş üstü gebeliklerde sakat çocuk sahibi olma şansı artmaktadır.)

-Daha önce kromozom anormaliği (sakat)olan bir çocuk doğurma veya düşükte bunun tespiti

-Üç veya daha fazla kendiliğinden düşük bulunması(habitual abortus denilen durumun olması)

-Kadın veya kocasında kromozom anormalliği bulunması

-Kadının veya kocasının ailesinde kromozom anormalliği bulunması

-Yakın akraba evliliklerinde doktor gerekli görüyorsa

-11-13. haftada yapılanerken tanı testinde gereklilik görülüyorsa (bu yeni bir yöntem olupTürkiye'de yeni yeni uygulanmaya başlamıştır)

-Üçlü tarama testi dediğimiz 16.gebelik haftası civarinda yapilan kan testinde anormallik olma yüzdesi fazlaca varsa

-Eğer ultrason tetkikleri sırasında gerekli görülmüş se yapılır-yapılmalıdır.

-Seksebağlı bazı taşıyıcı hastalıkların varolup olmadığına bakmak için(mesela kadınlarda olan hemofili hastalığının taşıyıcılığınınolması-hemofili,bir çeşit kanayan kanın pıhtılaşamayıp duramamasıhastalığıdır)

-Sinir sisteminin oluştuğu borumsu yapıya ait bir problem düşünülüyorsa, AFP (Alfa-Fetoprotein) seviye ölçümü için .

-Kan uyuşmazlığını vede seviyesini anlamak için

-Rahim içindeki mikrobik durumu anlamak için

-Metabolik hastalıkların tespiti için (Fabry's hastalığı,Tay-Sachs hastalığı vs gibi)

-Ve 50-100 kadar değişik hastalığın tespiti için (orak hücreli anemi,beta talasemikonjenital nefrozis gibi)

-doktorun gerekli gördüğü diğer bazı özel durumlarda

yapılır.

Yapılan tespit sonucu bazıhastalıklar tedavi edilebilir,tedavi edilemiyor veya anormallik varsaistemli ve doktor kontrolünde düşük önerilebilinir.

Neler yapılır, nasıl uygulanır:

Bu tecrübeli bir ekip işidir,

Doktor ultrason ile bebeği (fetusu) ve plasenta(bebeğin beslenmesini sağladığıdoku)'yı görür. Fetusun durumuna göre karındaki en uygun ve güvenliyaklaşım noktasını seçer.
Bu bölgede cilt altına ağrıyı duymayı yok edecek lokal anestezik denilen ilaçlar verilir,bu acısızdır.
Karın cildi temizlenir.
Amniyosentez iğnesi denilen, özel bir iğne bu noktadan hekim tarafından, karından batırılarak uterusa (rahim ) doğru sokulur.
Çok çok az bir sıvı(bir çay kaşığını dolduracak kadar sıvı) alınır.
Daha sonra iğne çekilir ve gerekli yara bakımı yapılır .
Doktor tekrar ultrason ile fetusun durumunu ve kalp atışlarını izler.
Genelliklebu işlem sırasında herhangi bir ağrı veya acı olmaz.masaya yatışınızlakalkışınız arasında 5-10 dakika toplam zaman gerekir.
Bu işlemden sonra belirli bir süre gebelerin dinlenmelerini isterler.

Nerelerde yapılır: Tecrübelibirekip işidir,gelişen teknoloji ile donanımlı muayenehanelerdeyapılabilmektedir,muayenehanede yapılmasının bir sakıncası yoktur.

Ne zamanlar yapılabilir:

Bu işlem, son adet tarihinden 14 ila 18 hafta sonra yapılır.
Günümüz teknolojisindeki gelişmeler, bu işlemin daha da önceleri yapılmasına izin vermektedir.
Erken uygulamaların riskleri konusunda, geniş bilgi yoktur.

Ne gibi rizikoları vardır:

Rizikoları çok çok düşük olmakla beraber(1/200 de bir )bu yöntemin, az da olsa düşüklere sebep olma veya bir enfeksiyona neden olma olasılığı vardır.

Amniyosentezyapılan hastaların, çok az bir kesiminde problem bulunur. Bir çokülkede bu oran %1-3 seviyelerindedir. Amniyosentez ile erken tanı konanbazı hastalıklar anne karnında tedavi edilebilmektedir.

Yapılmalımı??:

Kesinlikle evet,rizikolarının yanı sıra sağladığı avantaj ve faydaları yüzünden bu rizikolar göze alınabilir düzeydedir.
Baştada yazdığım gibi;eğeryapılması gerekiyorsa veya öneriliyorsa sağladığı bilgi ve faydaaçısından bu rizikoları almaya değerdir,son zamanlarda gelişenteknoloji ile yaşanacak problemler azalmıştır.